Thỏa thuận song phương giữa Tehran và Muscat về việc xác lập tọa độ cho một hành lang hàng hải đề xuất đi qua Eo biển Hormuz được đánh giá là bước đột phá ngoại giao quan trọng. Tuy nhiên, giới chức Iran cảnh báo việc khôi phục hoàn toàn tuyến đường vận chuyển năng lượng chiến lược này vẫn phụ thuộc vào động thái quân sự từ phía Mỹ.
Bước đột phá trong đàm phán song phương Iran – Oman
Sau thời gian dài đàm phán dưới sự trung gian của Muscat, Bộ Ngoại giao Iran đã chính thức xác nhận việc hoàn tất thỏa thuận xác lập tọa độ cho hành lang vận tải qua Eo biển Hormuz. Đây được coi là tín hiệu tích cực nhất trong 5 tháng qua nhằm giải tỏa nút thắt cho tuyến hàng hải vốn chịu trách nhiệm trung chuyển phần lớn lượng dầu thô toàn cầu.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmail Baghaei, cho biết các nội dung cốt lõi của tuyên bố chung giữa hai nước đang ở giai đoạn rà soát và soạn thảo cuối cùng. Phía Iran kỳ vọng văn kiện này sẽ sớm được công bố nếu không chịu sự can thiệp từ các bên thứ ba.
Mức độ an toàn hàng hải và điều kiện từ Tehran
Dù đạt được đồng thuận về mặt kỹ thuật và lãnh thổ với Oman, giới chức Iran xua tan kỳ vọng về việc tuyến đường thủy này sẽ sớm mở cửa trở lại cho hoạt động thương mại tự do.
Bộ Ngoại giao Iran nhấn mạnh rằng bản thân thỏa thuận với Oman không đủ để bảo đảm an ninh cho các tàu vận tải. Nguyên nhân cốt lõi khiến tuyến đường bị gián đoạn ban đầu xuất phát từ các cuộc không kích của Mỹ và Israel, và hiện tại việc Mỹ duy trì lực lượng phong tỏa hải quân cùng các biện pháp răn đe quân sự vẫn là nguy cơ gây mất ổn định hàng đầu. Do đó, thời điểm khôi phục lưu thông thực tế sẽ hoàn toàn phụ thuộc vào việc Washington có chấm dứt các hành động đe dọa vũ lực hay không.
Cục diện ngoại giao rộng lớn hơn và phản ứng từ thị trường
Mặc dù các đàm phán trực tiếp giữa Mỹ và Iran về vấn đề hạt nhân vẫn đang trong thế bế tắc, các tín hiệu hạ nhiệt về mặt quân sự bắt đầu xuất hiện khi hai bên tạm dừng các đợt đụng độ trực tiếp. Từ phía Mỹ, Tổng thống Donald Trump cũng phát đi những đánh giá lạc quan về khả năng đạt được một thỏa thuận chung liên quan đến Eo biển Hormuz trong thời gian tới.
Song song với kênh đàm phán Oman, các quốc gia khu vực như Qatar và Pakistan vẫn đang tích cực đẩy mạnh các nỗ lực trung gian nhằm làm dịu cuộc khủng hoảng.
Trước những thông tin trái chiều giữa bước tiến ngoại giao và các rủi ro quân sự thực địa, thị trường năng lượng quốc tế tỏ ra khá thận trọng. Giá dầu Brent giao dịch tại London ghi nhận mức giảm nhẹ về quanh ngưỡng 79 USD/thùng, phản ánh góc nhìn cẩn trọng của giới đầu tư đối với triển vọng khai thông thực sự của Eo biển Hormuz.
Thỏa thuận định vị hành lang hàng hải giữa Iran và Oman đánh dấu một mốc ngoại giao quan trọng, tạo tiền đề kỹ thuật cho việc phục hồi tuyến vận tải năng lượng sống còn của thế giới. Mặc dù vậy, chừng nào những bất đồng chiến lược và sự hiện diện quân sự giữa Mỹ và Iran chưa được giải quyết triệt để, rủi ro đứt gãy nguồn cung qua Eo biển Hormuz vẫn sẽ là biến số treo lơ lửng trên thị trường toàn cầu.
Chúc các bạn giao dịch thành công!