Hy vọng về một lệnh ngừng bắn lâu dài giữa Mỹ và Iran vừa đón nhận gáo nước lạnh khi Tehran tuyên bố rút lui khỏi vòng đàm phán thứ hai, đẩy căng thẳng tại Trung Đông lên mức đỉnh điểm.
Khủng hoảng từ “lời nói” đến “hành động”
Sau vòng đàm phán thất bại vào tuần trước, thế giới kỳ vọng cuộc gặp lần hai tại Islamabad (Pakistan) sẽ là bước ngoặt. Tuy nhiên, thay vì hòa đàm, cả hai bên lại gia tăng áp lực:
- Phía Iran: Kiên quyết đóng cửa eo biển Hormuz, khẳng định sẽ giữ nguyên trạng thái này cho đến khi Mỹ gỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng biển của Iran. Tehran gọi hành động của Mỹ là “tội ác” và vi phạm nghiêm trọng lệnh ngừng bắn.
- Phía Mỹ: Tổng thống Donald Trump giữ giọng điệu cứng rắn, cảnh báo “không còn là ông chủ tốt bụng” (No more Mr. Nice Guy) và đe dọa sẽ phá hủy các cơ sở hạ tầng thiết yếu nếu Iran không chấp thuận các điều khoản đề ra.
Eo biển Hormuz – Điểm nóng khó tháo gỡ
Điểm mấu chốt hiện nay vẫn là eo biển Hormuz. Mỹ muốn bảo đảm lưu thông hàng hải quốc tế, trong khi Iran coi đây là quân bài chiến lược duy nhất để gây áp lực ngược lại. Việc Mỹ triển khai tàu sân bay USS George H.W. Bush đến khu vực cho thấy Washington đang chuẩn bị cho khả năng xung đột quân sự có thể tái bùng phát bất cứ lúc nào nếu các kênh ngoại giao hoàn toàn đóng lại.
Tương lai bất định
Dù Iran từ chối đàm phán, Pakistan vẫn đang nỗ lực đóng vai trò trung gian “đi dây” giữa các bên. Giới quan sát nhận định, đây có thể là chiến thuật “mặc cả” của Iran nhằm giành ưu thế trong khung thỏa thuận trước khi bước vào các chi tiết đàm phán cụ thể.
Trong khi các phái đoàn Mỹ vẫn đang hướng về Islamabad, câu hỏi lớn nhất lúc này là: Liệu Tổng thống Trump sẽ tiếp tục kiên nhẫn với các yêu cầu ngoại giao, hay sẽ chuyển sang phương án quân sự “cứng rắn” như ông đã nhiều lần cảnh báo?
Sự bế tắc trong đàm phán và căng thẳng leo thang tại eo biển Hormuz đang đẩy thị trường tài chính vào trạng thái “nén lò xo”, khiến giá dầu thô và kim loại quý biến động cực mạnh trước mọi tin tức địa chính trị. Sự bất định này không chỉ làm gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu mà còn thúc đẩy dòng tiền trú ẩn liên tục đảo chiều, tạo ra rủi ro thanh khoản lớn cho các nhà đầu tư trong ngắn hạn.